დიატლოვის უღელტეხილის საიდუმლო
ისტორიაში არსებობენ მოვლენები, რომლებმაც ათწლეულების შემდეგაც კი ვერ მიიღეს საბოლოო ახსნა. ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ასეთი შემთხვევა არის დიატლოვის უღელტეხილის ტრაგედია, რომელიც 1959 წელს საბჭოთა კავშირში მოხდა. ეს ისტორია დღემდე აჩენს კითხვებს და მრავალი თეორიის მიზეზი გახდა.
ექსპედიციის დაწყება
1959 წლის იანვარში ცხრა ახალგაზრდა ტურისტი და ალპინისტი გაემგზავრა ურალის მთებში რთული ზამთრის ექსპედიციისთვის. ჯგუფს ხელმძღვანელობდა იგორ დიატლოვი, გამოცდილი მთამსვლელი და სტუდენტი.
ექსპედიციის მიზანი იყო მთის მწვერვალ ოტორტენის დაპყრობა. მონაწილეები გამოცდილები იყვნენ, ამიტომ ეს მოგზაურობა განსაკუთრებულ საფრთხედ არ მიიჩნეოდა.
ჯგუფმა 23 იანვარს დაიწყო მოგზაურობა და რამდენიმე დღის განმავლობაში ყველაფერი მშვიდად მიმდინარეობდა.
უცნაური ღამე
1959 წლის 1 თებერვლის ღამეს მოხდა ის, რაც დღემდე ამოუხსნელად ითვლება.
მოგვიანებით აღმოჩენილმა მტკიცებულებებმა აჩვენა, რომ ტურისტების კარავი შიგნიდან იყო გაჭრილი. ეს ნიშნავს, რომ ჯგუფმა კარავი სწრაფად დატოვა — თითქოს რაღაცას გაურბოდნენ.
ყველაზე უცნაური კი ის იყო, რომ ბევრი მათგანი გარეთ გავიდა თითქმის ტანსაცმლის გარეშე, მიუხედავად იმისა, რომ ტემპერატურა დაახლოებით –30°C იყო.
დაკარგული ჯგუფი
როდესაც ექსპედიცია დროზე არ დაბრუნდა, დაიწყო სამძებრო ოპერაცია.
რამდენიმე დღის შემდეგ მაშველებმა იპოვეს მათი კარავი. კარვის შიგნით დარჩენილი იყო:
- ფეხსაცმელები
- ტანსაცმელი
- საკვები
- პირადი ნივთები
თუმცა თვითონ ადამიანები იქ აღარ იყვნენ.
მალე დაიწყო ტრაგიკული აღმოჩენები.
სხეულების პოვნა
პირველი ორი ადამიანი კარვიდან დაახლოებით ერთ კილომეტრში იპოვეს, ტყის მახლობლად. მათ თითქმის არ ეცვათ ტანსაცმელი და, სავარაუდოდ, გაყინვის შედეგად დაიღუპნენ.
შემდეგ ნაპოვნი იქნა კიდევ რამდენიმე წევრი, რომლებიც თითქოს კარვისკენ დაბრუნებას ცდილობდნენ.
რამდენიმე თვის შემდეგ კი ოთხი დარჩენილი ადამიანი ღრმა ხევში აღმოაჩინეს. მათ ჰქონდათ მძიმე დაზიანებები — მოტეხილი ნეკნები და თავის ტრავმები.
ყველაზე უცნაური ის იყო, რომ ზოგიერთ დაზიანებას გარეგანი ჭრილობები თითქმის არ ახლდა, თითქოს ძლიერი ძალა მოქმედებდა, მაგრამ გარედან კვალი არ დარჩა.
უცნაური დეტალები
გამოძიებამ რამდენიმე გაურკვეველი ფაქტიც დააფიქსირა:
- ზოგიერთი ტანსაცმელი შეიცავდა რადიაციის კვალს
- მოწმეები იმ ღამეს ცაში უცნაურ ნარინჯისფერ ნათებებს ხედავდნენ
- ზოგიერთი სხეულის პოზიცია აჩვენებდა, რომ ისინი პანიკაში იყვნენ
ეს დეტალები კიდევ უფრო ზრდიდა საიდუმლოს.
შესაძლო ახსნები
წლების განმავლობაში მეცნიერებმა და მკვლევარებმა მრავალი თეორია წამოაყენეს:
ზვავი
ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ვერსია ამბობს, რომ მცირე ზვავმა ჯგუფი აიძულა კარავი სასწრაფოდ დაეტოვებინა.
საბჭოთა სამხედრო გამოცდა
ზოგი ფიქრობს, რომ ამ ტერიტორიაზე მიმდინარეობდა საიდუმლო სამხედრო ტესტები.
ძლიერი ბუნებრივი ფენომენი
არსებობს ვარაუდი, რომ ძლიერი ქარი და ე.წ. “ინფრაბგერები“ ადამიანებში პანიკას იწვევს.
უცნობი ფაქტორი
სხვები თვლიან, რომ ტრაგედიის მიზეზი შეიძლება იყოს იშვიათი ბუნებრივი მოვლენა, რომელიც მაშინ კარგად არ იყო შესწავლილი.
ოფიციალური დასკვნა
2020 წელს რუსეთის პროკურატურამ ხელახლა შეისწავლა საქმე და განაცხადა, რომ ყველაზე სავარაუდო მიზეზი იყო ზვავი და მკაცრი ამინდის პირობები.
თუმცა ბევრი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ეს ახსნა ყველა დეტალს სრულად ვერ ხსნის.
რატომ დარჩა ეს ისტორია საიდუმლოდ
დიატლოვის უღელტეხილის ტრაგედია ერთ-ერთი ყველაზე იდუმალი შემთხვევაა XX საუკუნის ისტორიაში.
დღემდე უცნობია:
- რატომ გაჭრეს კარავი შიგნიდან
- რატომ გავიდნენ ადამიანები სიცივეში თითქმის ტანსაცმლის გარეშე
- რა გამოიწვია მძიმე დაზიანებები ზოგიერთ წევრში
ამიტომაც ეს ისტორია კვლავ იწვევს ინტერესს მკვლევრებსა და ისტორიის მოყვარულებში.
✅ შედეგად, დიატლოვის უღელტეხილის ტრაგედია რჩება ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ და ამოუხსნელ საიდუმლოდ, რომელიც გვახსენებს, რომ ბუნება და ისტორია ხშირად უფრო რთულია, ვიდრე ჩვენ გვგონია.
სტატიაში გამოყენებული ფოტოები აღებულია Wikimedia Commons-დან და წარმოადგენს საჯარო მასალას.
თუ სტატია თქვენთვის საინტერესო იყო, გაუზიარეთ მეგობრებს და დატოვეთ კომენტარი.
