ილია ჭავჭავაძის წერილი, რომელმაც ქართველი სტუდენტები გადაარჩინა
ილია ჭავჭავაძე საქართველოს ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფიგურაა. იგი იყო მწერალი, საზოგადო მოღვაწე, პუბლიცისტი და ეროვნული მოძრაობის ლიდერი, რომელმაც დიდი გავლენა მოახდინა საქართველოს კულტურულ და პოლიტიკურ ცხოვრებაზე.
ილია არა მხოლოდ სიტყვით, არამედ საქმითაც იცავდა ქართველი ხალხის ინტერესებს. ამის ერთ-ერთი საინტერესო და ნაკლებად ცნობილი მაგალითი უკავშირდება შემთხვევას, როდესაც მისი წერილი ქართველი სტუდენტების ბედს შეეხო.
რთული ეპოქა ქართველი ახალგაზრდებისთვის
XIX საუკუნეში საქართველო უკვე რუსეთის იმპერიის ნაწილი იყო. იმ დროისათვის ქართული კულტურისა და განათლების განვითარება რთულ პირობებში მიმდინარეობდა.
ბევრი ქართველი ახალგაზრდა განათლების მისაღებად რუსეთის სხვადასხვა ქალაქში სწავლობდა. ისინი აქტიურად მონაწილეობდნენ საზოგადოებრივ და ინტელექტუალურ ცხოვრებაში, რაც ხშირად იმპერიის ხელისუფლების ეჭვს იწვევდა.
ერთ პერიოდში რამდენიმე ქართველი სტუდენტი პოლიტიკურ საქმეში დაადანაშაულეს. მათ ბრალად დასდეს იმპერიის წინააღმდეგ მოქმედება და მძიმე სასჯელი — გადასახლება ემუქრებოდათ.
ილია ჭავჭავაძის გაბედული ნაბიჯი
როდესაც ეს ამბავი ილიამდე მივიდა, მან გადაწყვიტა, რომ ჩუმად არ დარჩენილიყო. მიუხედავად იმისა, რომ იმპერიის ხელისუფლების კრიტიკა სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენდა, ილიამ გადაწყვიტა მოქმედება.
მან რუსეთის მაღალჩინოსნებს წერილი მისწერა, სადაც ქართველი სტუდენტების დასაცავად მკაფიო და გაბედული სიტყვები გამოიყენა.
მისი პოზიცია ნათელი იყო: ახალგაზრდების თავისუფალი აზრი და აქტიურობა დანაშაული არ უნდა ყოფილიყო.
თავის წერილში იგი წერდა:
„თუ ახალგაზრდობის თავისუფალი აზრი დანაშაულია, მაშინ მთელი ერი დამნაშავეა.“
ეს სიტყვები იმ ეპოქისთვის განსაკუთრებულად გაბედულად ჟღერდა.
წერილის შედეგი
ილია ჭავჭავაძის ავტორიტეტი იმ დროისთვის უკვე ძალიან დიდი იყო როგორც საქართველოში, ისე რუსეთის ინტელექტუალურ წრეებში.
მისმა ჩარევამ გავლენა მოახდინა საქმის განხილვაზე. საბოლოოდ სტუდენტების საქმე შეამსუბუქეს და ბევრმა სტუდენტმა თავიდან აიცილა მძიმე სასჯელი.
ეს შემთხვევა ნათლად აჩვენებს, რომ ილია ჭავჭავაძე მხოლოდ მწერალი არ იყო. იგი აქტიურად იბრძოდა ქართველი ხალხის უფლებებისა და ღირსების დასაცავად.
ილია — ერის სინდისი
ილია ჭავჭავაძის მთელი ცხოვრება დაკავშირებული იყო ეროვნულ საქმესთან. იგი იბრძოდა განათლების, კულტურისა და ეროვნული თვითშეგნების გასაძლიერებლად რუსეთის მიერ დაპყრობილ და მძიმე რუსიფიკაციის პირობებში მყოფ ქართულ რეალობაში. მისი ღვაწლი შეუფასებელია ქართველი ერის ისტორიაში და ქართველმა ერმა სამართლიანად უწოდა მას „ერის მამას“, ხოლო საქართველოს მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ის წმინდანად შერაცხა და უწოდა მას “ილია მართალი”.
დასკვნა
ილია ჭავჭავაძის ცხოვრების მრავალი ეპიზოდი გვახსენებს, რომ სიტყვას დიდი ძალა აქვს. ზოგჯერ ერთ წერილსაც კი შეუძლია ადამიანების ბედი გადაწყვიტოს.
ქართველი სტუდენტების დაცვის ეს ისტორია კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ ილია არა მხოლოდ დიდი მწერალი, არამედ ძლიერი და პასუხისმგებლიანი საზოგადო მოღვაწე იყო, რომელიც ყოველთვის თავისი ხალხის გვერდით იდგა.
სტატიაში გამოყენებული ფოტოები აღებულია Wikimedia Commons-დან და წარმოადგენს საჯარო მასალას.
თუ სტატია თქვენთვის საინტერესო იყო, გაუზიარეთ მეგობრებს და დატოვეთ კომენტარი.
