მსოფლიოს შვიდი საოცრება
ადამიანს ყოველთვის ჰქონდა სურვილი შეექმნა რაღაც ისეთი, რაც დროს გაუძლებდა. უზარმაზარი ტაძრები, ცაში აზიდული ქანდაკებები, გრანდიოზული სასახლეები — ყველაფერი ეს მხოლოდ არქიტექტურა არ ყოფილა. ეს იყო ცივილიზაციების ძალის, რწმენისა და წარმოსახვის გამოხატულება.
ძველ სამყაროში არსებობდა შვიდი ნაგებობა, რომლებიც ადამიანებმა „მსოფლიოს საოცრებებად“ აღიარეს. ისინი იმდენად შთამბეჭდავი იყო, რომ მოგზაურები მათზე ლეგენდებს ჰყვებოდნენ. მაგრამ დღეს ამ საოცრებებიდან თითქმის არცერთი აღარ არსებობს.
დარჩა მხოლოდ ისტორიები, ნანგრევები და წარმოსახვა.
რა იყო „ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრება“?
ძველი ბერძენი მოგზაურები და ისტორიკოსები ქმნიდნენ იმ ადგილების სიას, რომლებიც, მათი აზრით, კაცობრიობის უდიდესი ქმნილებები იყო.
ამ სიაში შევიდა:
- გიზის დიდი პირამიდა
- ბაბილონის დაკიდული ბაღები
- ზევსის ქანდაკება ოლიმპიაში
- არტემიდას ტაძარი ეფესოში
- ჰალიკარნასის მავზოლეუმი
- როდოსის კოლოსი
- ალექსანდრიის შუქურა
ამ საოცრებებიდან დღეს სრულად მხოლოდ გიზის პირამიდაა შემორჩენილი. დანარჩენები ომებმა, მიწისძვრებმა, ხანძრებმა და დროის დაუნდობელმა ძალამ გაანადგურა.
გიზის დიდი პირამიდა — ერთადერთი საოცრება, რომელმაც დროს გაუძლო
ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან დღეს სრულად მხოლოდ გიზის დიდი პირამიდაა შემორჩენილი.
იგი დაახლოებით 4500 წლის წინ ეგვიპტეში აშენდა და ფარაონ ხუფუს სამარხს წარმოადგენდა. მისი სიმაღლე თავდაპირველად დაახლოებით 146 მეტრი იყო, რაც იმ დროისთვის წარმოუდგენელ საინჟინრო მიღწევად ითვლებოდა.
პირამიდა მილიონობით ქვის ბლოკისგანაა აგებული, რომელთა ნაწილი რამდენიმე ტონას იწონის. დღემდე ზუსტად არ არის ცნობილი, როგორ შეძლეს ძველმა ეგვიპტელებმა ასეთი მასშტაბური ნაგებობის აშენება იმ ეპოქის ტექნოლოგიებით.
საუკუნეების განმავლობაში გიზის პირამიდა მსოფლიოს ყველაზე მაღალი ხელოვნური ნაგებობა იყო.
დღეს ის არა მხოლოდ არქიტექტურული საოცრებაა, არამედ კაცობრიობის ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი საიდუმლოც. მეცნიერები კვლავ იკვლევენ მის შიდა სტრუქტურას, საიდუმლო დერეფნებსა და მშენებლობის მეთოდებს.
გიზის დიდი პირამიდა გვახსენებს, რომ ზოგიერთი ქმნილება დროსაც კი უძლებს — და სწორედ ამიტომ დარჩა ის ძველი მსოფლიოს შვიდი საოცრებიდან ერთადერთ ცოცხალ მოწმედ.
ბაბილონის დაკიდული ბაღები
ლეგენდის მიხედვით, ბაბილონის მეფემ ნაბუქოდონოსორმა უზარმაზარი ბაღები თავისი მეუღლისთვის ააშენა, რომელსაც მშობლიური მთები ენატრებოდა.
ამბობენ, რომ ეს იყო მრავალსართულიანი ტერასები, – სავსე ეგზოტიკური მცენარეებით, ჩანჩქერებითა და ხეებით, სადაც მდინარე ევფრატიდან წყლის ატანის რთული მექანიზმი გამოიყენებოდა. ის იყო შუა უდაბნოში შექმნილი მწვანე სამოთხე.
მაგრამ ყველაზე უცნაური ის არის, რომ შესაძლოა, ეს ბაღები საერთოდ არ არსებობდა როგორც ისტორიკოსების ნაწილი ფიქრობს.
მათ არსებობას დღემდე ვერ ადასტურებს ვერცერთი პირდაპირი არქეოლოგიური მტკიცებულება. შესაძლოა, ისინი რეალური იყო. შესაძლოა კი მხოლოდ ლეგენდა, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში გაიზარდა.
ზევსის ქანდაკება
ძველ საბერძნეთში, ოლიმპიაში, იდგა უზარმაზარი ქანდაკება, რომელიც ღმერთ ზევსს ასახავდა.
მისი ავტორი იყო ცნობილი მოქანდაკე ფიდიასი. ქანდაკება დაახლოებით 12 მეტრის სიმაღლის იყო და დამზადებული იყო ოქროსა და სპილოს ძვლისგან.
მოგზაურები ამბობდნენ, რომ როდესაც ტაძარში შედიოდი, ისეთი შეგრძნება გეუფლებოდა, თითქოს თავად ღმერთს უყურებდი.
მაგრამ საუკუნეების შემდეგ ტაძარი განადგურდა, ხოლო ქანდაკება ან ხანძარმა გაანადგურა, ან კონსტანტინოპოლში გადატანის შემდეგ დაიკარგა.
დღეს მისგან მხოლოდ აღწერილობები და მონეტებზე შემორჩენილი გამოსახულებები არსებობს.
არტემიდას ტაძარი
ეფესოში აშენებული არტემიდას ტაძარი იმდენად გრანდიოზული იყო, რომ მას „ღმერთების სახლს“ უწოდებდნენ.
ტაძარი მთლიანად მარმარილოსგან იყო აგებული და 127 უზარმაზარი სვეტით იყო გაფორმებული. მორთული იყო საუკეთესო მხატვრების ნამუშევრებით.
მაგრამ მისი ისტორია ტრაგიკული აღმოჩნდა.
ძვ.წ. 356 წელს ვინმე ჰეროსტრატემ ტაძარი გადაწვა მხოლოდ იმისთვის, რომ მისი სახელი ისტორიაში დარჩენილიყო. შემდეგ ის აღადგინეს. მოგვიანებით კი გოთებმა გაანადგურეს.
დღეს ამ საოცრებიდან მხოლოდ რამდენიმე სვეტი და ნანგრევებია დარჩენილი.
როდოსის კოლოსი
როდოსის კოლოსი იყო მზის ღმერთ ჰელიოსის უზარმაზარი ბრინჯაოს ქანდაკება.
მისი სიმაღლე დაახლოებით 30 მეტრი იყო, რაც იმ დროისთვის წარმოუდგენელ მასშტაბს ნიშნავდა.
ლეგენდის მიხედვით, ის ნავსადგურის შესასვლელში იდგა და გემებს გადმოჰყურებდა.
მაგრამ აგებიდან სულ რაღაც 54 წლის შემდეგ ძლიერმა მიწისძვრამ ქანდაკება დაანგრია. ნანგრევები საუკუნეების განმავლობაში მიწაზე ეყარა, რადგან ხალხს სჯეროდა, რომ მისი გადაადგილება უბედურებას მოიტანდა. ის 800 წელი იწვა მიწაზე, სანამ არაბმა დამპყრობლებმა ბრინჯაო არ დაშალეს და ჯართად არ გაყიდეს.
ალექსანდრიის შუქურა
ეგვიპტის ქალაქ ალექსანდრიაში აშენებული შუქურა ძველი მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ტექნოლოგიურად განვითარებული ნაგებობა იყო.
მისი სიმაღლე დაახლოებით 100 მეტრს აღწევდა და მისი ცეცხლი კილომეტრების მანძილზე ჩანდა.
შუქურა მეზღვაურებს გზას უჩვენებდა და საუკუნეების განმავლობაში უსაფრთხოების სიმბოლოდ ითვლებოდა.
მაგრამ ძლიერი მიწისძვრების სერიამ საბოლოოდ ისიც გაანადგურა.
დღეს მისი ნარჩენების ნაწილი ზღვის ფსკერზეა აღმოჩენილი.
ჰალიკარნასის მავზოლეუმი
ეს გრანდიოზული სამარხი მეფე მაუსოლოსისთვის აშენდა.
მისი არქიტექტურა იმდენად ცნობილი გახდა, რომ მოგვიანებით ყველა დიდ სამარხს „მავზოლეუმი“ უწოდეს.
მისი სიმაღლე 45 მეტრს აღწევდა და დაგვირგვინებული იყო ოთხცხენიანი ეტლის ქანდაკებით.
ნაგებობა გაფორმებული იყო სხვადასხვა ქანდაკებებით, სვეტებითა და რთული ორნამენტებით.
მიწისძვრებმა საბოლოოდ ისიც გაანადგურა, ხოლო მისი ქვების ნაწილი მოგვიანებით ციხესიმაგრეების ასაშენებლად გამოიყენეს.
რატომ გვხიბლავს დაკარგული საოცრებები?
ადამიანებს ყოველთვის იზიდავთ ის, რაც აღარ არსებობს.
დაკარგული ქალაქები, ჩაძირული ტაძრები და განადგურებული სასახლეები წარმოსახვას უფრო ძლიერად აღვიძებს, ვიდრე ზოგჯერ რეალურად არსებული ადგილები.
შვიდი საოცრება გვახსენებს, რომ ყველაზე ძლიერი ცივილიზაციებიც კი დროის წინაშე დაუცველია.
მაგრამ ისინი ასევე გვახსენებენ, რომ ადამიანის ოცნება — შექმნას რაღაც მარადიული — ყველაზე დიდ დაბრკოლებებზე ძლიერია.
დასკვნა — ნანგრევებში დარჩენილი კაცობრიობა
ძველი სამყაროს შვიდი საოცრება მხოლოდ არქიტექტურული და საინჟინრო გენიის გამოვლინება როდია; ისინი იმ ცივილიზაციების კულტურულ, რელიგიურ და პოლიტიკურ მისწრაფებებსაც განასახიერებენ, რომლებმაც ეს მონუმენტები შექმნეს. თითოეული ნაგებობა არის გამოძახილი ადამიანის მარადიული სურვილისა — დატოვოს წარუშლელი კვალი ისტორიაში და საკუთარი ეპოქის ძლევამოსილება მატერიალურ ფორმაში უკვდავყოს.
მიუხედავად იმისა, რომ ამ საოცრებათა უმეტესობამ ჩვენამდე ვერ მოაღწია, მათი ისტორიული და კულტურული ფასეულობა დროთა განმავლობაში არ განელებულა. ისინი დღემდე რჩებიან კვლევისა და შთაგონების უშრეტ წყაროდ როგორც მეცნიერებისთვის, ისე ფართო აუდიტორიისათვის. მათი ბედი სიმბოლური შეხსენებაა იმისა, რომ უდიდესი იმპერიები და ყველაზე ამბიციური პროექტებიც კი მოწყვლადია დროისა და ბუნების სტიქიის წინაშე.
ამავდროულად, შვიდი საოცრება ადამიანის შემოქმედებითი მასშტაბის უტყუარი დასტურია. ისინი ამტკიცებენ, რომ კაცობრიობას ყოველთვის შესწევდა უნარი, შეექმნა ისეთი რამ, რაც საუკუნეების შემდეგაც კი აღფრთოვანებასა და მოწიწებას გამოიწვევდა. სწორედ ამიტომ, ეს ძეგლები დღემდე რჩება კაცობრიობის კულტურული მემკვიდრეობის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს და მარადიულ სიმბოლოდ.
თუ სტატია თქვენთვის საინტერესო იყო, გაუზიარეთ მეგობრებს და დატოვეთ კომენტარი.
