ქართველი – ამერიკის სამხედრო ავიაციის მამა
როდესაც მეორე მსოფლიო ომზე საუბრობენ, ხშირად ახსენებენ ტანკებს, გენერლებსა და დიდ ბრძოლებს. მაგრამ იშვიათად საუბრობენ იმ ადამიანებზე, რომლებმაც ეს ომი ტექნოლოგიით მოიგეს.
ერთ-ერთი მათგანი ქართველი იყო — ალექსანდრე ქართველიშვილი (Alexander Kartveli), ავიაციის ინჟინერი, რომლის შექმნილმა სამხედრო თვითმფრინავებმა ათასობით პილოტის სიცოცხლე გადაარჩინა და ომის შედეგზეც მნიშვნელოვანი გავლენა იქონია.
დღეს მისი სახელი მსოფლიოში ავიაციის ისტორიის წიგნებში წერია, მაგრამ საქართველოში მას ჯერ კიდევ ბევრმა არ იცნობს.
გზა საქართველოდან ამერიკამდე
ალექსანდრე ქართველიშვილი თბილისში დაიბადა 1896 წელს. ახალგაზრდობაში ინჟინერიით დაინტერესდა და განათლების მისაღებად ევროპაში გაემგზავრა.
საბჭოთა ოკუპაციის შემდეგ საქართველოში დაბრუნება ვეღარ შეძლო და საბოლოოდ ამერიკაში აღმოჩნდა, სადაც ავიაციის სფეროში დაიწყო მუშაობა.
იმ დროს ავიაცია ჯერ კიდევ ახალი სფერო იყო, და სწორედ ამ ეპოქაში შეძლო ქართველიშვილმა საკუთარი ნიჭის გამოვლენა.
თვითმფრინავი, რომელისაც გერმანელებს ეშინოდათ
ალექსანდრე ქართველიშვილის ყველაზე ცნობილი ქმნილება იყო P-47 Thunderbolt — მძიმე, ძლიერ შეიარაღებული გამანადგურებელი თვითმფრინავი.
ეს თვითმფრინავი გამოირჩეოდა:
- განსაკუთრებული გამძლეობით
- ძლიერი შეიარაღებით
- მაღალი სიჩქარით
პილოტები ამბობდნენ, რომ P-47 ხშირად ისეთ დაზიანებებს უძლებდა, რომელთა შემდეგ სხვა თვითმფრინავი უცილობლად ჩამოვარდებოდა.
მას იყენებდნენ როგორც საჰაერო ბრძოლებში, ისე სახმელეთო სამიზნეების წინააღმდეგ. ისტორიკოსები აღნიშნავენ, რომ ევროპაში მოკავშირეთა შეტევებში ამ თვითმფრინავებმა დიდი როლი ითამაშეს.
კაცი, რომელიც ჩრდილში დარჩა
მიუხედავად დიდი წარმატებისა, ქართველიშვილი არ იყო საჯარო გმირი. ის მშვიდად მუშაობდა, ქმნიდა ახალ პროექტებს და იშვიათად ჩნდებოდა პრესაში.
მისი სახელი უფრო მეტად ცნობილია ავიაციის სპეციალისტებისთვის, ვიდრე ფართო საზოგადოებისთვის. მისი ხელმძღვანელობით შექმნილი იქნა მრავალი მოდელის სამხედრო თვითმფრინავი რომელთაგან გამორჩეულია, აგრეთვე F-84, F-105 და თავისი დროის სუკეთესო მძიმე ბომბდამშენ გამანადგურებელი A-10 Thunderbolt II
სიცოცხლის ბოლომდე ის ამერიკაში ცხოვრობდა და მუშაობდა, მაგრამ საკუთარ თავს ყოველთვის ქართველად მიიჩნევდა.
დასკვნა
ისტორიაში ხშირად გვახსოვს ის ადამიანები, ვინც ბრძოლის ველზე იბრძოდა, მაგრამ ნაკლებად გვახსოვს ისინი, ვინც გამარჯვებისთვის საჭირო იარაღი შექმნა.
ალექსანდრე ქართველიშვილი ერთ-ერთი იმ ადამიანთაგანია, რომელმაც თავისი გონებით და ნიჭით გავლენა მოახდინა მსოფლიო ისტორიაზე — და რომლის სახელიც ბევრისთვის ჯერ კიდევ უცნობია.
ნახეთ “დროების” საინტერესო სიუჟეტი ალექსანდრე ქართველზე:
სტატიაში გამოყენებული ფოტოები აღებულია Wikimedia Commons – დან და წარმოადგენს საჯარო მასალას.
თუ სტატია თქვენთვის საინტერესო იყო, გაუზიარეთ მეგობრებს და დატოვეთ კომენტარი.
